اورژانس و کمک های اولیه به حیوانات آسیب دیده ناشی از تصادف و خونریزی و خفگی و سوختگی و غیره…

اورژانس و کمک های اولیه به حیوانات

در این مقاله اورژانس و کمک های اولیه لازم را برای نجات سگ و گربه تان می آموزید
آیا تا به حال مشکوک شده اید که حیوان خانگی شما زخمی یا دچار هرگونه آسیب فیزیکی شده است و از آن رنج می برد؟ آیا شما اطلاعات کافی برای پانسمان زخم ، بستن شکستگی و یافتن مشکل اصلی سگ یا گربه تان را دارید؟
حیوان خانگی شما ممکن است دچار بیماری ها یا مشکلات متعددی باشد ، مثل :خونریزی ، آسیب به چشم ، تشنج ، خفگی و حتی شکستگیپا یا لگن که علت های متفاوتی می تواند داشته باشد.
در این مقاله شما یاد خواهید گرفت که کمک های اولیه لازم را برای سگ و گربه تا زمان رسیدن به دامپزشک، خودتان در خانه انجام دهید و درد حیوان خانگی خودتان را کاهش دهید.

اورژانس و کمک های اولیه لازم برای حیوانات خانگی

خونریزی از پوست یا شکستگی از استخوان ؟

پانسمان کردن دست سگ
برای کنترل و جلوگیری از خونریزی یک پارچه تمیز را به مدت ۳ دقیقه روی زخم به آرامی فشار دهید.
قسمت قفسه سیینه را نیز بررسی کنید، اگر آسیبی به قفسه سینه وارد شده باشد ممکن است دندنده ها نیز دچار شکستگی شده باشند که این می تواند برای سگ و گربه بسیار دردناک باشد و حتی ریه های آن حیوان نیز می تواند تحت تاثیر قرار گیرد، که شما می توانید در صورت لزوم  آن محل را پانسمان کنید.
آیا سگ یا گربه شما دچار شکستگی باز شده است؟ اگر استخوان شکسته شده به بیرون از پوست زده باشد و شما بتوانید استخوان را ببینید ، پس باید سریعا آن را به نزدیکترین مرکز و کلینلک دامپزشکی ببرید، ولی در غیر اینصورت شما می توانید ابتدا خودتان پانسمان لازم را برای جلوگیری از درد بیشتر با آتل بندی یا با یک بانداژ نرم تا رسیدن به دامپزشکی استفاده کنید.
برای آتل بندی شما می توانید از چند تکه چوپ نازک یا یک روزنامه و… استفاده کنید. اگر سگ شما دچار یک زخم باز شده است و شما نمی توانید به زودی به دامپزشک مراجعه کنید، بهتر است که آن ناحیه زخم را به آرامی با مقداری پارچه تمیز و باند آن را بانداژ کنید.
تصادف با وسیله نقلیه، در اواخر تصادف وسایل نقلیه اعم از ماشین های سنگین ، سواری و موتور با سگ های بی سرپرست بسیار زیاد بوده است. دقت داشته باشید که هنگام بیرون رفتن با حیوان خانگی خود از گردنبند ( افسار ) برای کنترل آن استفاده کنید، تا دچار تصادم و آسیب نشود.

سوختگی ها

سوختگی دست سگ
سوختگی می تواند لایه های مختلفی از سطح پوست و لایه های زیرین آن را درگیر کند، که رابطه چندان مستقیمی با منبع آن ندارد. علایم حاصل سوختگی با توجه به درجه و شدت آن می تواند ۱۲ الی ۲۴ ساعت بعد از سوختگی رخ دهد.
سوختگی می تواند دلایل متفاوتی داشته باشد ، مثل : گرمای خشک مانند شعله آتش، گرمای تر مانند بخار یا آب جوش ، تابش ، برق یا سرما و حتی ممکن است از برخورد با مواد شیمیایی دلیل سوختگی باشد.

اورژانس و کمک های اولیه لازم  برای سوختگی
بلافاصله منطقه آسیب دیده را با آب سرد یا کمپرس آب و یخ پوشش دهید.
محل آسیب دیده را با آب تمیز و صابون بشویید و آن محل را با کمپسرس آب سرد حداقل به مدت ۵ دقیقه پوشش دهید.
با قرار دادن حیوان خانگی در پتو از سرد شدن زیادی بدن آن جلوگیری کنید.
حیوان خانگی خود را به یک دامپزشک حمل کنید.

خفگی و انسداد مجاری هوایی

خفگی بسیار اورژانسی است و سریعا باید به آن رسیدگی شود و حتی المقدور آن را به نزدیکترین دامپزشک ببرد.
اولین کاری که شما در این مواقع باید انجام دهید، نگاه کردن به دهان و گلو سگ یا گربه می باشد، ابتدا اطمینان حاصل کنید که زبان آن حیوان مانع از خفگی نیست ، سپس بررسی کنید که یک شئ خارجی در گلو آن گیر نکرده است، که در صورت مشاهده چیزی ابتدا باید آن را از گلو آن حیوان خارج کنید.
برای انجام این کار شما می توانید از یک روش استاندارد مانند مانور هملیچ ( Heimlich ) استفاده کنید.
مرحله اول : سگ یا گربه خود را برای روی پاهای عقبی آن قرار دهید. ( پاهای عقبی حیوان خانگی تان می تواند روی زمین بماند یا شما می توانید به صورت کلی آن را از زمین جدا کنید – بستگی به وزن دارد )
مرحله دوم : در پشت حیوان ( سگ یا گربه ) خود قرار گیرید، طوریکه ستون فقرات حیوان شما قفسیه سینه شما را لمس کند.

مرحله سوم : دستان خود را از اطراف قفسیه سینه حیوان تان به یکدیگر چفت کنید. دقت داشته باشید که محل رسیدن دستها به یکدیگر باید محل تمام شدن استخوان های فقرات ( سگ یا گربه ) باشد.
مرحله چهارم : با دستان خود محکم به آن قسمت فشار وارد کنید.
مرحله پنجم : مرحله قبل را حداقل برای ۴ مرتبه تکرار کنید.

اختلالاتی همچون تشنج
اورژانس و کمک های اولیه برای حیوانات خانگی ( سگ و گربه ) که دچار تشنج شده اند.
پاک کردن محیط از هرگونه خطر و آسیب احتمالی، سعی کنید یک اتاق خالی و تاریک ایجاد کنید و منتظر بمانید تا تشنج متوقف شود.
بعد از اتمام تشنج اولین کار بررسی کردن تنفس صحیح و سالم حیوانتان است. ( از باز بودن مجاری تنفسی اطمینان حاصل کنید )
در هنگام تشنج از نزدیک شدن و یا نگه داشتن سگتان جلوگیری کنید و اجازه دهید که خودش آن مرحله را رد کند.
در زمان تشنج اصلا سعی نکنید که آب یا خوراکی به سگتان بدهید ، چون در این حال مجاری گوارشی آن نیز دچار اختلال شده است.
پس از اتمام تشنج با یک دامپزشک در مورد حیوان خانگی خود مشاوره بگیرید.

آسیب یا زخمی شدن چشم
آسیب و زخم چشم جزو نکات اورژانسی در سلامت سگ و گربه تان می باشد که باید سریعا تحت درمان قرار گیرند ، که در صورت کوتاهی ممکن باعث کوری و نابینایی شود.
شایعترین علل و مشکلات چشمی حاصل از : تروما ، زخم قرنیه ، پرولاپس چشم و نفوذ جسم خارجی به چشم می باشد.
هرگونه قرمزی ، تورم ، تولید اشک ، کمرنگ شدن چشم ، بسته یا سفت نگه داشتن چشم ، تغییر اندازه چشم و یا مالیدن چشم با دست همه اینهال نشانگر این هستند که حیوان خانگی شما دچار یک نوع بیماری چشمی شده است.
مشکلات چشمی نباید نادیده گرفته شود بلکه در اسرا زمان باید نزد دامپزشک مراجعه شود و از نبودن تهدید جدی اطمینان حاصل شود. بایدآگاه باشید که مشکلات چشمی می توانند در عرض چند ساعت حالت بسیار وخیمی را به خود  بگیرند.

تغییر دمای بدنی حیوانات

تنظیم دمای بدن
روش های گرم کردن حیوانات خانگی
ابتدا شما باید از هدر رفت دمای بدن حیوان خانگی خود جلوگیری کنید، برای اینکار شما باید از یک پتو یا بلوز استفاده کنید.
سعی کنید که از یک پکیج حرارتی یا بخاری برای گرم کردن سگ تان استفاده کنید.
اجازه دهید که حیوان به آرامی گرم شود و سعی نکنید که دمای بدن آن را یکدفعه ای بالا ببرید.
یادتان باشد که دمای بدن حیوان را چک کنید و اجازه ندهید که دمای بدن آن بیشتر از حد معمول باشد.
به احتمال زیاد سگ شما تعریق خواهد داشت که باید سریعا خشک شود چون باعث از دست دادن سریع دما می شود.

روش های سرد و خنک کردن حیوانات خانگی
حوله را با آب سرد خیس کنید و از آن برای شستن و خیس کردن بدن حیوانات خانگی استفاده کنید. تمرکزتان برروی سر ، معده ، ران ، گردن و قلب باشد.
برای سگ های بزرگ توصیه می شود که آنها را با آب خنک بشویید و سپس با حوله خیس آنها را مرطوب نگهدارید.
سگ و گربه تان را به آرامی خنک کنید.
برای خنک سازی بدن حیوانات از کمپرس یخ استفاده نکنید !!!
توجه داشته باشید که هنگامی درجه حرارت بدن سگتان به ۳۹ درجه کاهش یافت ، دیگر آن را تکرار نکنید و اجازه دهید تا به آرامی به حالت طبیعی خودش برگردد.

احیای قلبی – تنفسی سگ سانان
احیای قلبی – تنفسی به معنی ماساژ قلب از سطح بیرونی و بازگرداندن تنفس می‌باشد. این پدیده جان صدها انسان را نجات می‌دهد و در سگ‌ها نیز می‌تواند مفید واقع شود. اگر از نحوه‌ی انجام درست احیا آگاهی کافی داشته باشید، می‌توانید در زمان نیاز سگ خود را به زندگی دوباره بازگردانید. شما باید احیا را تا زمان شروع  تنفس طبیعی حیوان ادامه دهید.
زمانی که سگی را در حالت خوابیده روی زمین دیدید، تنفس و ضربان قلبش را کنترل کنید که آیا حیوان نفس می‌کشد یا نه. به هیچ عنوان احیا را روی حیوانی که نفس می‌کشد و ضربان قلب دارد، انجام ندهید.
اگر سگ شما نفس نمی‌کشد، محوطه دهانش را از هرگونه جسم خارجی تمیز نمایید. زبان حیوان را بیرون بکشید و در یک سمت از دهان نگهدارید تا مجرای هوایی بسته نباشد. دهان حیوان ببندید تا فشار دندان زبان را در جای خود ثابت نگه دارد. در صورتی حیوان مقاومت نشان دهد نیاز به احیا نیست.
یک نفس عمیق بکشید و سپس در حالی با دستتان پوزه و بینی حیوان را گرفته‌اید آن را در بینی سگتان بدمید. در همین حین به قفسه سینه حیوان توجه کنید تا از بالا آمدن آن بعد از دمیدن هوا، مطمئن شوید. هر یک ثانیه یک‌بار به مدت ۱۰ ثانیه تنفس دهید. توجه داشته باشید که بیش از حد تنفس ندهید.
بعد از ۱۰ تا تنفس مصنوعی، حیوان را به یک سمت بدن قرار دهید. دست خود را روی هم و روی قلب سگتان قرار دهید. دستتان را فشار دهید و دوباره به حالت طبیعی بازگردید. ۵ بار فشار دهید و سپس تنفس مصنوعی را شروع کنید. ۱۰ بار تنفس مصنوعی و ۵ بار فشار قفسه سینه را به‌صورت چرخه‌ای مجدداً تکرار نمایید.
اقدامات اورژانسی برای درمان شوک سگ
سگ‌ها نیز همانند انسان‌ها، به هنگام آسیب ممکن است دچار شوک شوند. شوک به تنهایی می‌تواند مرگبار باشد. زمانی که با صدمات اولیه همراه می‌شود، وضعیت بسیار بحرانی ایجاد می‌کند. نشانه‌های شوک به‌صورت زیر می باشد.
افزایش ضربان قلب، گاهی با ریتم نامنظم
افزایش سرعت تنفس، له له زدن و حتی بلعیدن هوا
نگاه خیره بدون شناخت شما، گشادی مردمک و یا حتی عدم پاسخ چشم به حرکات
مخاطاتات رنگ پریده
تنها کاری که می‌توانید برای سگی که در حالت شوک می‌باشد انجام دهید این است که حیوان را گرم نگه دارید و سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید. هرگز تصور نکنید که سگ شما خودبه‌خود بهبود پیدا خواهد کرد!
چگونگی رفع گرمازدگی سگ در فصول گرم سال
یک سگ ممکن است در اثر گرمی هوا و یا در اثر فعالیت بیش از حد در شرایط بسیار گرم دچار گرمازدگی شود. در این حال حیوان به این سو و آن سو می‌رود و احساس ناراحتی می‌کند و گاهی خودش را روی زمین می‌اندازد. در چنین شرایطی سگ به شدت له‌له می زند و پوزه حیوان ممکن است کف آلود شود. دمای بدن حیوان به سرعت افزایش می‌یابد  و اگر دمای بدن حیوان کاهش داده نشود، حیوان دچار شوک شده و درنهایت می‌میرد.

اولین کاری که شما باید در این شرایط انجام دهید این است با دامپزشک خود تماس بگیرید. او به شما خواهد گفت که تا زمان رساندن حیوان به کلینیک، دمای بدن حیوان  پایین نگه داشته شود. با شلنگ، آب سرد را روی حیوان بریزید و یا حوله خیسی را دور حیوان پیچیده و آب سرد را روی حیوان بریزید. تا زمانی که بدن حیوان خیس است، حیوان را به کلینیک برسانید.
انواع خون ریزی سگ
خونریزی انواع مختلفی دارد. برخی از آنها بسیار جدی‌تر از بقیه هستند ولی در کل همه آنها نیاز به مراقبت دارد.
کبودی یا خون مردگی زمانی رخ می‌دهد که عروق خونی زیر پوست بدون اینکه پوست آسیب ببیند، آسیب دیده و یا پاره می‌شوند. در این حالت خون زیر پوست جمع می‌شود. یک کیسه یخ بر روی کوفتگی به مدت ۱۵ دقیقه قرار داده و سپس آن را بردارید. بعد از ۱۵ دقیقه گذشتن از برداشتن کیسه یخ، مجدداً کیسه یخ را به مدت ۱۵ دقیقه روی محل قرار دهید و این چرخه را ادامه دهید تا خونریزی قطع شود.
خونریزی از ساییدگی‌ها و خراش‌ها و بریدگی ها خطرناک نیستند ولی باید به آنها نیز توجه کرد. ناحیه زخم شده را با آب پاک نمایید. دقت کنید که هیچ‌گونه مو و یا آلودگی در موضع نباشد. اگر خونریزی همچنان ادامه داشت، با یک گاز استریل روی زخم را فشار دهید. زمانی که تراوشات زخم متوقف شد، پماد آنتی‌بیوتیک روی موضع بمالید. اگر زخم شکاف دار شده باشد، با دامپزشک خود تماس بگیرید که آیا به بخیه نیاز دارد یا نه؟
اگر زخم خونریزی دارد و با فشار دادن گاز استریل خونریزی متوقف نمی‌شود، باید به دامپزشک مراجعه کنید. چند لایه گاز استریل را روی زخم قرار داده و فشار دهید و حیوان را نزد دامپزشک ببرید.
خونریزی‌های ناگهانی بسیار خطرناک می‌باشند؛ در این حالت یک رگ خونی آسیب دیده است. یک سگ کوچک ممکن است در اثر چنین خونریزی‌هایی به‌سرعت بمیرد و حتی سگ‌های بزرگ‌تر نیز در چنین خونریزی‌هایی به‌سرعت دچار وضعیت‌های خطرناکی می‌شوند. در قدیم از تورنیکت یا کش های لاستیکی برای متوقف کردن این‌گونه خونریزی‌ها استفاده می‌شد، ولی امروزه دامپزشکان توصیه نمی‌کنند، چراکه بستن تورنیکت با کاهش خون رسانی به اندام، آسیب دیگری وارد می‌سازند. به‌جای این روش، بهتر است با چند لایه گاز استریل محل خونریزی را فشار دهید و سریعاً سگ خود را به کلینیک برسانید.
خونریزی داخلی را به سختی می‌توان تشخیص داد و به همین دلیل نیز بسیار خطرناک می‌باشد. اگر سگ شما دچار آسیب فیزیکی ازجمله لگد زدن اسب به شکم سگ و یا تصادف با اتومبیل، شده است باید در نظر داشته باشید که حیوان آسیب دیده و سریعاً او را به مطب دامپزشکی ببرید. علائم این خونریزی ممکن به صورت بی قراری، له له زدن، شکم متورم، بزاق خونی، استفراغ خونی و اسهال خونی ظاهر شود.
نفخ معده در سگ
پیچ خوردگی معده یا نفخ در نژادهای بزرگ با قفسه سینه پهن شایع است، ولی هر سگی ممکن است این وضعیت را تجربه کند. اولین علامت نفخ بی قراری است؛ سگ معمولاً آرام و قرار ندارد و نمی‌تواند یکجا بنشیند. ممکن است سگ شما ریزش بزاق داشته باشد و دهانش باز باشد ولی قی نمی‌کند. شکم حیوان متورم و سفت می‌شود.
اگر شما به نفخ شک کرده‌اید, سریعاً با دامپزشک خود تماس بگیرید. با درمان سریع حیوان نجات پیدا خواهد کرد. بدون درمان، معده حیوان دچار چرخش شده و سگ دچار شوک شده و در نهایت می‌میرد.
گاز گرفتگی و گزیدگی‌ها
توله سگ‌ها بسیار کنجکاوند و می‌خواهند بدانند چه اتفاقاتی در دنیا رخ می‌دهد. به این معنی که به دنبال زنبورها می‌دوند و آنها را در هوا می‌قاپند و بینی خود را به تارهای عنکبوت می‌چسبانند. متأسفانه گاز گرفتگی و گزیدگی رخ می‌دهد. اگر توله سگ شما به‌وسیله یک زنبور گزیده شود، سعی نکنید که نیش حشره را درآورید چراکه این کار باعث می‌شود زهر بیشتری به داخل زخم وارد شود. به جای آن با ناخن انگشت آنجا را خراش دهید. اولین علامت گاز گرفتگی و گزیدگی معمولاً به‌صورت ناله کردن و گریه کردن، دست و پا زدن و یا خاراندن موضع که با قرمزی محل همراه می‌باشد، دیده می‌شود.
اگر دیدید که ناحیه متورم، بیش از حد قرمز یا سفید رنگ شده است، یا حیوان تب، استفراغ و یا اسهال دارد، در این صورت با دامپزشک تماس بگیرید. او به شما خواهد گفت به سگ خود آنتی‌هیستامین بدهید.
گاز گرفتگی توسط حیوانات نیز می‌تواند بسیار خطرناک باشد، بخصوص گاز گرفتگی توسط حیوانات وحشی  از جمله خفاش‌ها، راسوها، راکون ها و گرگ‌ها که حاملان بالقوه هاری می‌باشند. در صورت گاز گرفتگی توسط این حیوانات سریعاً با دامپزشک خود تماس بگیرید.
اگر سگ شما توسط مار غیر سمی گزیده شده باشد کافی است که موضع گزیدگی را کاملاً تمیز نموده و روی آن پماد آنتی‌بیوتیکی بمالید ولی در صورت گزیدگی با مارهای سمی، بلافاصله با دامپزشک خود تماس بگیرید.
اقدامات اورژانسی برای رفع مسمومیت سگ
علائم مسمومیت بسته به اینکه سگ شما با چه ماده مسموم شده باشد متفاوت است. اگر شما نیاز به ایجاد استفراغ در سگتان دارید می‌توانید چند قاشق پراکسید هیدروژن به حیوان بخورانید.
مسمومیت با ضد یخ: استفراغ را به دنبال دارد که باید سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید.
مسمومیت با شکلات: استفراغ در حیوان ایجاد می‌کند و می‌توان با تماس با دامپزشک، مسمومیت را رفع نمود.
مسمومیت با ایبوپروفن: استفراغ ایجاد می‌کند که در این مورد نیز باید با دامپزشک تماس گرفته شود.
مسمومیت با حشره کش ها:  بسته به نوع حشره کش علائم متفاوتی ایجاد می‌کند که می‌توان از طریق راهنمای استفاده از حشره کش ها به علائم پی برد.
مسمومیت با جونده کش ها و سوسک کش ها: با استفراغ همراه  است و باید سریعاً به مطب دامپزشکی رسانده شود.
مدیریت سوختگی در سگ
سگ‌ها و توله‌هایشان از طرق مختلفی می‌توانند دچار سوختگی شوند.
سوختگی‌های حرارتی که در اثر گرما ایجاد می‌شود. به عنوان مثال سگی که با یک سیگار روشن و یا گریل آشپزی تماس پیدا می‌کند دچار این نوع سوختگی خواهد شد.
سوختگی الکتریکی که در اثر جویده شدن سیم برق و یا دستگاه‌های الکتریکی متصل به برق توسط سگ، رخ می‌دهد.
سوختگی‌های شیمیایی در اثر تماس حیوان با مواد سوزاننده مثل سفید کننده، گازوئیل، تینر، و یا نمک‌های جاده رخ می‌دهد.
سوختگی‌های شیمیایی باید سریعاً شستشو داده شوند و مواد شیمیایی از محل پاک گردد. در این نوع سوختگی‌ها باید به مسمومیت با این مواد هم توجه داشت و سریعاً به کلینیک دامپزشکی مراجعه نمود.

در بقیه سوختگی‌ها کیسه‌های یخ را می‌توان به مدت ۱۵ دقیقه در موضع قرارداد. اگر سوختگی شدید نبود و فقط یک قرمزی ساده ایجادشده بود، فقط موضوع را تمیز نگه‌داشته و از عفونت جلوگیری به عمل آورید. اگر سوختگی به برخی از لایه‌های پوست آسیب زده باشد و تاول و یا خون ریزی ایجاد کرده باشد، روی موضع را با گاز استریل پوشانده و سریعاً به کلینیک دامپزشکی مراجعه نمایید. به‌هیچ‌عنوان کره، عسل، و … روی موضع سوختگی نمالید. این مواد موضع را گرم نگه‌داشته باعث آسیب بیشتر می‌شود.

پریسا اصولی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.